Is gasvrij wonen mogelijk?

Gasvrij wonen, waar moet je dan aan denken? De vraag is überhaupt of dat gasvrij wonen mogelijk zou zijn. En zo ja, hoe dan en wanneer? We houden ons er veel mee bezig. In het klimaatakkoord staat bijvoorbeeld al dat in 2050 alle woningen in Nederland van aardgas af moeten zijn. Hoe dit per wijk geregeld moet worden, moet de gemeente zelf uitzoeken. Per gemeente wordt een zogenaamde ’transitievisie warmte’ opgesteld. Maar wat zijn de mogelijkheden? Daar gaan we in dit artikel dieper op in. Een ding staat vast: gasvrij wonen is nog niet zo heel eenvoudig als het lijkt.

1. Wat zijn plannen voor gasvrij wonen in mijn gemeente?

Op de website van regionaal energieloket kun je nagaan wat de plannen van je eigen gemeente zijn. Als er nog een plannen zijn, kunnen gemeente wel adviseren om woningen te verbeteren. Het zal met dan gaan over de isolatie mogelijkheden maar ze geven ook energie advies. Hieronder geven we een overzicht van de mogelijkheden.

1. Warmtenet

Een andere naam voor het warmtenet is stadsverwarming. Hierbij gaat het over een collectief systeem en hierbij gaat het de warmte vanuit een of diverse bronnen middels warm water door middel van buizen naar verschillende gebouwen, zoals woningen. De warmte is dan bedoeld als gebruik voor warm water en voor de verwarming.

Warmte kan bij een warmtenet op diverse temperaturen worden geleverd bijvoorbeeld:

• Hoge temperatuur (HT) en dan is de temperatuur 75 tot 90 graden, geschikt voor slechter geïsoleerde woningen
• Midden temperatuur (MT) en dan is de temperatuur 55 tot 75 graden, voor matig tot goed geïsoleerde woningen
• Lage temperatuur (LT) en dan is de temperatuur 30 tot 55 graden, alleen voor geïsoleerde woningen
• Zeer lage temperatuur (ZLT) en dan is de temperatuur 10 tot 30 graden, met name voor nieuwbouw woningen

De ZLT netten zijn sterk in opkomst omdat het goedkoper is om aan te leggen, maar ook gebruikt kan worden om je huis te koelen. Het bekende energielabel is eveneens van toepassing, zie volgende hoofdstuk.

1.1 Het warmtenet, welke energielabel?

Je hebt het type warmtenet, het label en dan voor wie het geschikt is. Dit lichten we nader toe:

• HT warmtenet van 75 tot 90 graden. Label E, F en G. Het is ook toe te passen voor slecht geïsoleerde woningen. Het kan zijn dat er aanpassingen nodig zijn maar dat is dan alleen zo om de kosten nog verder te drukken.
• MT warmtenet van 55 tot 75 graden heeft label B, C en D. Het is geschikt voor redelijke geïsoleerde woningen.
• LT warmtenet van 30 tot 55 graden is er vanaf label A. Een woning moet voorzien zijn van goede isolatie. Maar ook van een lage temperatuur verwarmingssysteem.

Het warme water moet legionella vrij worden gehouden en daarom moet de temperatuur van het warme water apart op worden gewarmd (dit zou kunnen met een booster warmtepomp). Een ZLT warmtenet van 10 tot 30 graden is er voor label A en hoger. Dit kan worden toegepast wanneer woningen voorzien zijn van hele goede isolatie en van een geschikt lage temperatuur verwarmingssysteem.

Redelijk tot goede kierdichting bij de woning is van belang en het warme water moet legionella vrij worden gehouden. Het warme water moet dan ook weer apart worden opgewarmd.

1.2 Beschikbaarheid warmtenet

Bij wijken en gebieden met een dichte bebouwing wordt vaak gekozen voor een warmtenet. Waarom? Omdat hierdoor de kosten van onderhoud en aanleg beperkt kunnen worden. Maar de warmte moet ook geleverd kunnen worden en daarom moet er gekeken worden of dat er genoeg (duurzame) bronnen aanwezig zijn.

Het onderhoud van een warmtenet is beperkt in dichtbevolkte wijken, een van de grotere voordelen.

1.3 Warmtewet

Toch is niet alles aan een warmtenet zo positief, want je zit vast aan een leverancier en dat wordt vaak gezien als een nadeel. Je zou dus niet over kunnen stappen naar een andere leverancier. Daarom moet de nieuwe warmtewet die wordt ontwikkeld ervoor zorgen dat huishoudens die op stadsverwarming zijn aangesloten niet te veel moeten betalen voor hun warmte. Zijn er dan alternatieven die op kortere termijn te realiseren zijn en goedkoper?

2. Gasvrij wonen door elektrisch verwarming

Er is nog een andere optie van gasvrij wonen: elektrisch verwarmen. Een andere naam hiervoor is all-electric of verwarmen door stralingswarmte. Het gaat er om dat de woning en het warme water door elektriciteit verwarmd worden. Deze woningen hebben geen gasaansluiting en ook geen aansluiting op een warmtenet. Sinds juli 2018 is het bij nieuwbouwwoningen zo dat zij bij een vergunningsaanvraag geen aansluiting op het gasnet krijgen. Daarom zijn de woningen meestal voorzien van een elektrische verwarming.

2.1 Elektrisch verwarmen kan op verschillende manieren

Het elektrisch verwarmen zelf kan op verschillende manieren. Dit kan centraal maar ook decentraal (dus middels een lokale verwarming). Bij een centrale verwarming is het zo geregeld dat de warmte over de hele woning wordt verdeeld vanuit één punt. Als het gaat over een decentrale verwarming dan wil dat zeggen dat de ruimten in de woning allen apart worden verwarmd door een verwarmingselement. Dat kan forse besparing opleveren, lees meer daarover in ons artikel energiebesparing met infrarood verwarming, waarbij je met infrarood verwarming fors gas kan besparen. Lees meer op onze pagina over de 11 voordelen van infrarood verwarming.

2.2 Centrale verwarming mogelijkheden

De mogelijkheden met een centrale verwarming kunnen verdeeld worden in de all-electric warmtepomp en de elektrische CV ketel. De meest zuinige optie hierbij is een warmtepomp. Maar je hebt ook nog de decentrale verwarming, dan kan er gekozen worden voor een lucht/lucht warmtepomp of voor een infrarood en elektrische verwarmingselementen.

2.2 Voor wie is het geschikt?

Als het gaat om een volledig elektrisch verwarmde woning, dan moet er gezorgd worden voor goede isolatie. Daarbij moet je denken aan dezelfde kwaliteit als nieuwbouw dus A+. Als je voor CV kiest dan moet het geschikt zijn voor lage temperaturen. De woning moet ook nog een goede kierdichting hebben en dus mag er geen tocht zijn. Iedereen kan eigenlijk overstappen naar elektrische verwarming en dat kan omdat we allemaal een stroomaansluiting hebben.

3. Duurzaam gas

Nog een optie van gasvrij wonen is duurzaam gas. Dit is gas wat gewonnen wordt uit duurzame bronnen. Je kunt daarmee je woning duurzaam verwarmen en het warme water dus ook. Dit kan dan wel via de al bestaande gasleidingen aan een woning worden geleverd. Duurzaam gas heb je in twee verschillende vormen: Biogas en dat is dan gas wat geproduceerd wordt middels organisch materiaal en dat moet je dan laten vergisten of vergassen.

Het gas wat dan vrijkomt wordt gezuiverd en dit is een techniek die momenteel volop in ontwikkeling is. Waterstof is ook een optie, maar let op want niet alle waterstof is even duurzaam. Het wordt middels elektrolyse uit water gehaald en dat kost ook energie…

3.1 Duurzaam gas voor wie is het bedoeld?

Als je kiest voor duurzaam gas dan zijn er eigenlijk nauwelijks aanpassingen in je woning nodig. Het kan dan ook via dezelfde bestaande aardgasleidingen worden geleverd. Maar je moet wel wat kleine aanpassingen laten doen zoals een brander van de CV ketel, want dan kan er ook waterstof worden geleverd via je bestaande gasnet. Momenteel is er nog niet zoveel sprake van, want de aansturing richt zich nu met name op hybride warmtepompen.

3.2 Toch niet gasvrij wonen?

Het is nog niet echt helder wanneer duurzaam gas beschikbaar is. Het is momenteel beperkt beschikbaar voor de huidige woningen. Er lopen wel een aantal projecten waarbij dat momenteel biogas wordt geleverd uit vergisting aan diverse woningen.